Εσωτερικός Κανονισμός Διδακτορικών Σπουδών

Άρθρο 1: Γενικές διατάξεις

To Τμήμα Πληροφορικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) προσφέρει τη δυνατότητα σπουδών για την απόκτηση Διδακτορικού Διπλώματος (Δ.Δ.) στην Πληροφορική.

Ο παρών Εσωτερικός Κανονισμός Διδακτορικών Σπουδών (Ε.Κ.Δ.Σ.) του Τμήματος Πληροφορικής Α.Π.Θ. εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης (Γ.Σ.Ε.Σ.) με αριθμό 226/11-11-2015 ορίζει τους κανόνες της εύρυθμης λειτουργίας των διδακτορικών σπουδών.

Τα άρθρα και οι διατάξεις του παρόντος Ε.Κ.Δ.Σ βρίσκονται σε πλήρη συμφωνία με το άρ. 34, παρ. 2, του ν. 4115 ΦΕΚ τ. Α’ Αρ. 24/30-1-2013 που επεκτείνει την ισχύ του άρθ. 9 του ν. 3685 ΦΕΚ τ. Α’ Αρ. 148/16-7-2008) μέχρι την έκδοση των Οργανισμών των Ιδρυμάτων, της ισχύουσας νομολογίας και των προγενέστερων σχετικών αποφάσεων της Γ.Σ.Ε.Σ. του Τμήματος Πληροφορικής του Α.Π.Θ.  

Άρθρο 2: Αντικείμενο – Σκοπός

Οι διδακτορικές σπουδές αποβλέπουν στην κατάρτιση διδακτόρων στους τομείς των Δικτυακών Συστημάτων, των Τεχνολογιών Γνώσης, Δεδομένων και Λογισμικού, των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση και των Ψηφιακών Μέσων – Υπολογιστικής Νοημοσύνης, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα ανεξάρτητης και αυτόνομης προαγωγής της επιστήμης, έρευνας και τεχνολογίας και θα παραμένουν παραγωγικοί σ’ ένα ταχέως μεταβαλλόμενο τεχνολογικό περιβάλλον.

Ο σκοπός των διδακτορικών εκπληρώνεται με την εκπόνηση πρωτότυπης διδακτορικής διατριβής σύμφωνα με τα διεθνή ακαδημαϊκά πρότυπα υπό την επίβλεψη τριμελούς συμβουλευτικής επιτροπής σύμφωνα με το άρ. 9, παρ. 2 και 3, του ν. 3685 ΦΕΚ τ. Α’ Αρ. 148/16-7-2008.

Άρθρο 3: Απονεμόμενος Τίτλος

Διδακτορικό Δίπλωμα στην Πληροφορική.

Άρθρο 4: Όργανα Διοίκησης

  1. Αρμόδιο όργανο για την οργάνωση και την εν γένει λειτουργία των διδακτορικών σπουδών είναι η Γ.Σ.Ε.Σ. Η Γ.Σ.Ε.Σ. είναι αρμόδια για την προκήρυξη θέσεων υποψηφίων διδακτόρων (Υ.Δ.), συγκρότηση επιτροπών επιλογής Υ.Δ., έγκριση των εισηγήσεων των επιτροπών επιλογής, τον ορισμό των μελών των συμβουλευτικών και εξεταστικών επιτροπών των διδακτορικών διατριβών, την απονομή διδακτορικού διπλώματος σύμφωνα με το αρ. 9 παρ. 4 του ν. 3685 ΦΕΚ τ. Α’ Αρ. 148/16-7-2008 και τη συγκρότηση των οργάνων που προβλέπονται στον παρόντα Ε.Κ.Δ.Σ. Η Γ.Σ.Ε.Σ. επιλαμβάνεται για κάθε άλλο θέμα για το οποίο δεν υπάρχει ρητή μνεία στον παρόντα Ε.Κ.Δ.Σ.
  2. Ανατίθενται στο Διευθυντή Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στην «Πληροφορική και Επικοινωνίες» και τη Συντονιστική Επιτροπή Μεταπτυχιακών Σπουδών (Σ.Ε.Μ.Σ.), που συγκροτούνται όπως προβλέπεται στα εδάφια γ) και δ) του αρ. 9 παρ. 2 του ν. 3685 ΦΕΚ τ. Α’ Αρ. 148/16-7-2008 και τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας των Μεταπτυχιακών Σπουδών, καθήκοντα εποπτείας, αποτελεσματικής εφαρμογής του παρόντος Ε.Κ.Δ.Σ. και εύρυθμης λειτουργίας των διδακτορικών σπουδών.
  3. Η Σ.Ε.Μ.Σ. δια του Δ.Μ.Σ. στη Γ.Σ.Ε.Σ:
    • Επεξεργάζεται την εισήγηση των τριμελών επιτροπών επίβλεψης ως προς την πρόοδο στην εκπόνηση της διδακτορικής διατριβής των Υ.Δ. κατ’ έτος εξετάζοντας τις ετήσιες εκθέσεις προόδου των Υ.Δ.
    • Εξετάζει τις τελικές εκθέσεις προόδου των υποψηφίων διδακτόρων και εισηγείται σχετικά με την ικανοποίηση των προϋποθέσεων του παρόντος εσωτερικού κανονισμού στη Γ.Σ.Ε.Σ., ώστε να υποβληθεί η διδακτορική διατριβή και συγκροτηθεί η επταμελής εξεταστική επιτροπή.
    • Αποφασίζει και εκτελεί για θέματα, για τα οποία της έχει εκχωρηθεί εκάστοτε αρμοδιότητα από τη Γ.Σ.Ε.Σ.

Άρθρο 5: Επιλογή Υποψηφίων Διδακτόρων

  1. Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιλογή Υ.Δ. είναι η κατοχή πτυχίου από τμήματα Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Πανεπιστημίων και Τ.Ε.Ι.) Πληροφορικής (Informatics) ή Πολυτεχνικών Σχολών με ισχυρό υπόβαθρο στην Πληροφορική, Φυσικής (Physics) και Μαθηματικών (Mathematics) ή αντίστοιχων και ισότιμων τμημάτων της ημεδαπής συμπεριλαμβανομένων των Στρατιωτικών Σχολών ή ομοταγών ιδρυμάτων της αλλοδαπής, με βαθμό πτυχίου ίσο ή ισοδύναμο προς το έξι και μισό (6.5) στην κλίμακα 0-10 και η κατοχή Μ.Δ.Ε.
  2. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως:
    • Πτυχιούχος από Τμήμα Α.Ε.Ι. με βαθμό τουλάχιστον οκτώ (8) στην κλίμακα 0-10 είτε
    • Πτυχιούχος από Τμήμα Α.Ε.Ι. που έχει δημοσιεύσει τουλάχιστον ένα (1) άρθρο σε έγκριτο επιστημονικό περιοδικό με σύστημα κριτών είτε δύο (2) τουλάχιστον ανακοινώσεις σε πρακτικά ανταγωνιστικών συνεδρίων με σύστημα κριτών είτε
    • Μεταπτυχιακός Φοιτητής των οικείων Π.Μ.Σ ή Δ.Π.Μ.Σ. που συμμετέχει το Τμήμα, ο οποίος επέτυχε μέσο όρο βαθμολογίας στα τέσσερα μαθήματα του πρώτου εξαμήνου τουλάχιστον εννιά (9) στην κλίμακα 0-10

    μετά από αιτιολογημένη απόφαση της Γ.Σ.Ε.Σ. μπορεί να γίνει δεκτός ως Υ.Δ. χωρίς να είναι κάτοχος Μ.Δ.Ε.

  3. Για τίτλους σπουδών που χορηγήθηκαν στην αλλοδαπή υποβάλλεται βεβαίωση ισοτιμίας από το Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.
  4. Τα μέλη Δ.Ε.Π. που δύνανται να επιβλέψουν Διδακτορική Διατριβή σύμφωνα με την παρ. 2 του άρ. 9 του ν. 3685/2008 προτείνουν στη Γ.Σ.Ε.Σ. την προκήρυξη θέσεων υποψηφίων διδακτόρων στο επιστημονικό τους αντικείμενο. Η Γ.Σ.Ε.Σ. αποφασίζει σχετικώς και προκηρύσσει τις σχετικές θέσεις Υ.Δ. με αναφορά στην επιστημονική περιοχή και τον επιβλέποντα προσκαλώντας τους ενδιαφερόμενους που πληρούν τις προϋποθέσεις των παρ. 1 και 2 του παρόντος άρθρου να υποβάλουν αιτήσεις εντός τακτής προθεσμίας. Κάθε Υ.Δ. υποβάλλει στη Γραμματεία του Π.Μ.Σ. Πληροφορικής Α.Π.Θ. μαζί με την αίτησή του:
    1. αντίγραφο του βασικού του πτυχίου και πιστοποιητικό αναλυτικής βαθμολογίας,
    2. αντίγραφο Μ.Δ.Ε. ή βεβαίωση επιτυχούς εξέτασης και βαθμολογίας όλων των μεταπτυχιακών μαθημάτων συμπεριλαμβανόμενης και της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας και πιστοποιητικό αναλυτικής βαθμολογίας,
    3. βιογραφικό σημείωμα,
    4. έκθεση ενδιαφερόντων,
    5. τυχόν ερευνητικές δημοσιεύσεις,
    6. δύο συστατικές επιστολές,
    7. πιστοποιητικό γλωσσομάθειας.
  5. Η Γ.Σ.Ε.Σ. ορίζει τριμελή επιτροπή επιλογής Υ.Δ. στην οποία συμμετέχει το μέλος Δ.Ε.Π. που πρότεινε την προκήρυξη της θέσης. Οι αιτήσεις των υποψηφίων διδακτόρων διαβιβάζονται από τη Γραμματεία του Π.Μ.Σ. Πληροφορικής Α.Π.Θ. στην τριμελή επιτροπή επιλογής που εισηγείται για την πλήρωση της θέσης του Υ.Δ. στη Γ.Σ.Ε.Σ. Η Γ.Σ.Ε.Σ. αποφασίζει για την πλήρωση της θέσης Υ.Δ. βάσει της εισήγησης της επιτροπής επιλογής.
  6. Το μέλος Δ.Ε.Π. που πρότεινε την προκήρυξη της θέσης καθίσταται επιβλέπων του Υ.Δ. αυτοδικαίως και προτείνει στη Γ.Σ.Ε.Σ. τα άλλα δύο μέλη της τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής σύμφωνα με την παρ. 2 του αρ. 9 του Ν. 3685/2008. Η Γ.Σ.Ε.Σ. αποφαίνεται σχετικώς με τη συγκρότηση της τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής.
  7. Η Συμβουλευτική Επιτροπή σε συνεργασία με τον Υ.Δ. καθορίζει το θέμα της διατριβής, το οποίο εγκρίνεται από τη Γ.Σ.Ε.Σ.
  8. Για Υ.Δ. που είναι πτυχιούχος Τ.Ε.Ι. με Μ.Δ.Ε. ή πτυχιούχος Α.Ε.Ι. χωρίς Μ.Δ.Ε. ή πτυχιούχος Α.Ε.Ι. κάτοχος Μ.Δ.Ε. που δεν είναι απολύτως σχετικό με το θέμα της διδακτορικής διατριβής, η τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή, με τη γνώμη της Σ.Ε.Μ.Σ. εισηγείται στη Γ.Σ.Ε.Σ. τρία (3) έως έξι (6) προπτυχιακά ή μεταπτυχιακά μαθήματα συναφή προς το θέμα της διατριβής τα οποία προσφέρονται στο οικείο Π.Π.Σ. ή στο Π.Μ.Σ. «Πληροφορική - Επικοινωνίες» ή σε άλλα ισότιμα και αντίστοιχα Π.Μ.Σ., στα οποία πρέπει ο Υ.Δ. να εξετασθεί επιτυχώς εντός των δύο επόμενων ακαδημαϊκών εξαμήνων, από τον ορισμό του θέματος της διατριβής.
  9. Είναι δυνατή η έναρξη εκπόνησης διδακτορικής διατριβής από αλλοδαπούς Υ.Δ. που πληρούν τις προϋποθέσεις της παρ. 1 του παρόντος άρθρου. Οι όποιες βεβαιώσεις ισοτιμίας και αντιστοιχίας των τίτλων σπουδών της αλλοδαπής πρέπει να προσκομισθούν μέχρι την υποβολή της τελικής έκθεσης προόδου του αλλοδαπού Υ.Δ.

Άρθρο 6: Ελάχιστη Χρονική Διάρκεια

Η χρονική διάρκεια για την απόκτηση του διδακτορικού διπλώματος, δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τρία (3) ημερολογιακά έτη από την ημερομηνία ορισμού της τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, Στην περίπτωση που ο υποψήφιος διδάκτορας δεν είναι κάτοχος Μ.Δ.Ε. ο ελάχιστος χρόνος κτήσης Δ.Δ. είναι τέσσερα (4) ημερολογιακά έτη.

Αποθαρρύνεται η εκπόνηση διδακτορικής διατριβής πέραν των έξι (6) ετών.

Άρθρο 7: Καθήκοντα και Καθεστώς Υ.Δ.

  1. Ο Υ.Δ. έχει υποχρέωση, εφόσον του ζητηθεί, να προσφέρει επικουρικό διδακτικό έργο σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο. Σύμφωνα με τις εκάστοτε δυνατότητές του το Τμήμα μπορεί να χορηγεί υποτροφίες στους Υ.Δ. ως επιβράβευση επιδόσεων ή ως ανταμοιβή για επικουρικό διδακτικό έργο. Οι σχετικές πρόνοιες ενσωματώνονται στους προϋπολογισμούς των Π.Μ.Σ που υλοποιεί και Δ.Π.Μ.Σ. όπου συμμετέχει το Τμήμα. Η θέσπιση ενιαίων κριτηρίων χρονοχρέωσης και παρακολούθησής τους ανατίθενται στο Δ.Π.Μ.Σ.
  2. α) Υ.Δ., ο οποίος έχει ολοκληρώσει το πρώτο εξάμηνο των διδακτορικών του σπουδών, δύναται να ενταχθεί σε καθεστώς πλήρους ερευνητικής απασχόλησης/εργασίας με απόφαση της Γ.Σ.Ε.Σ. του Τμήματος, ύστερα από αίτησή του και σύμφωνη γνώμη της τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής.

    β) Οι Υ.Δ. πλήρους ερευνητικής απασχόλησης/εργασίας υποβοηθούν στη διεξαγωγή του εκπαιδευτικού-διδακτικού έργου του Τμήματος και υποχρεούνται να παρευρίσκονται στους χώρους του Τμήματος για χρόνο που θα προσδιορίζεται, σε εβδομαδιαία βάση, από την Γ.Σ.Ε.Σ., ύστερα από εισήγηση της τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής.

    γ) Αν κατά την ετήσια αξιολόγηση του παραχθέντος ερευνητικού έργου των Υ.Δ., ελεγχθεί ως ανεπαρκές το έργο του Υ.Δ. πλήρους ερευνητικής απασχόλησης/εργασίας, είναι δυνατή η άρση της σχετικής ιδιότητας με απόφαση της Γ.Σ.Ε.Σ., ύστερα από εισήγηση της τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής.

Άρθρο 8: Εκπόνηση Διδακτοριών Σπουδών – Όροι Απονομής Δ.Δ.

  1. Κάθε Υ.Δ. οφείλει να επιτελεί εύρυθμη και σημαντική πρόοδο στην διδακτορική του έρευνα με απώτερο στόχο την επιτυχή και εμπρόθεσμη ολοκλήρωση της διατριβής του.
  2. Κάθε Υ.Δ. υποβάλει σε συνεργασία με τη Συμβουλευτική Επιτροπή στην αρχή κάθε ακαδημαϊκού έτους έκθεση προόδου στη Γ.Σ.Ε.Σ. η οποία εγκρίνει τη συνέχιση της εκπόνησης της διατριβής από τον Υ.Δ.
  3. Με τη συμπλήρωση των δύο πρώτων ετών της εκπόνησης της Δ.Δ., ο Υ.Δ. σε ανοιχτή διαδικασία, στο πλαίσιο της παρουσίασης και από άλλους Υ.Δ. υποχρεούται να κάνει απολογισμό της διετίας και να εκθέσει την μελλοντική πορεία της εκπόνησης της διατριβής του. Η παρουσίαση αυτή αποτελεί την βάση σύνταξης της έκθεσης προόδου του δεύτερου έτους.
  4. Η εκπόνηση Δ.Δ. διακόπτεται με απόφαση της Γ.Σ.Ε.Σ. στις ακόλουθες περιπτώσεις :
    • με αίτηση του Υ.Δ.,
    • αν δεν κατατεθεί από τον Υ.Δ. εμπροθέσμως η ετήσια έκθεση προόδου,
    • με αιτιολογημένη εισήγηση της Συμβουλευτικής Επιτροπής, και
    • αν ο Υ.Δ. που υπάγεται στην περίπτωση της παρ. 8 του αρ. 5 του παρόντος Ε.Κ.Δ.Σ. αποτύχει σε οποιοδήποτε από τα τρία (3) έως έξι (6) προπτυχιακά ή μεταπτυχιακά μαθήματα.
  5. Η ολοκλήρωση των ερευνητικών υποχρεώσεων του Υ.Δ. πιστοποιείται, από τη Συμβουλευτική Επιτροπή στην τελική έκθεση προόδου με βάση το δημοσιευμένο πρωτότυπο ερευνητικό έργο του Υ.Δ., το οποίο θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον δύο (2) πρωτότυπες ερευνητικές εργασίες σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά με σύστημα αξιολόγησης. Στην περίπτωση αυτή, η Συμβουλευτική Επιτροπή εισηγείται στην Γ.Σ.Ε.Σ. τη σύσταση της Εξεταστικής Επιτροπής.
  6. Η τελική αξιολόγηση και κρίση της διατριβής του Υ.Δ. μετά την ολοκλήρωση των ερευνητικών υποχρεώσεών του, γίνεται από Εξεταστική Επιτροπή, που απαρτίζεται από επτά (7) μέλη Δ.Ε.Π. σύμφωνα με την παρ. 4 του άρ. 9 του ν. 3685/2008. Η εξέταση της διδακτορικής διατριβής γίνεται με δημόσια υποστήριξη σε εύλογο χρόνο. Η ημερομηνία, η ώρα και ο τόπος της δημόσιας υποστήριξης της διατριβής ορίζεται από την επταμελή εξεταστική επιτροπή και ανακοινώνεται στα μέλη του Τμήματος. Ο υποψήφιος διδάκτορας αναπτύσσει, τη διατριβή του, δημόσια ενώπιον της επταμελούς εξεταστικής επιτροπής και απαντά στις ερωτήσεις και στις παρατηρήσεις των μελών της. Με σύμφωνη γνώμη της επιτροπής είναι δυνατόν να υποβληθούν διευκρινιστικές ερωτήσεις από το ακροατήριο. Η όλη διαδικασία δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τις δύο (2) ώρες. Στη συνέχεια αποχωρεί ο υποψήφιος, συσκέπτεται η επιτροπή και διατυπώνει την τελική της κρίση. Η επιτροπή κρίνει το πρωτότυπο του περιεχομένου της διατριβής και την ουσιαστική συμβολή της στην πρόοδο της επιστήμης καθώς και την απόδοση του υποψηφίου κατά την υποστήριξη της διατριβής. Για την έγκριση της διδακτορικής διατριβής απαιτείται η σύμφωνη γνώμη τουλάχιστον πέντε (5) μελών της εξεταστική επιτροπής. Ο υποψήφιος διδάκτορας μετά την εξέταση της διατριβής του υποβάλλει στη γραμματεία του Τμήματος δύο ανάτυπα της διδακτορικής του διατριβής. Τουλάχιστον ένα αντίτυπο κατατίθεται την κεντρική βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου. Ο υποψήφιος διδάκτορας καταθέτει και τα απαιτούμενα από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης στοιχεία.
  7. Η εγκριθείσα διδακτορική διατριβή βαθμολογείται με την ακόλουθη κλίμακα: Άριστα, Λίαν Καλώς, Καλώς. Άριστη θεωρείται η Διδακτορική Διατριβή που περιέχει δημοσιευμένο πρωτότυπο έργο του υποψηφίου σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά καθώς και σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια υψηλού κύρους πέραν των ελαχίστων προϋποθέσεων. Σε περίπτωση μη έγκρισης της διδακτορικής διατριβής, στο σχετικό πρακτικό παρατίθενται οι αιτιολογημένες γνώμες των μελών της εξεταστικής επιτροπής και η απόφαση είναι τελεσίδικη.
  8. Η έγκριση της διδακτορικής διατριβής βεβαιώνεται με πρακτικό το οποίο περιλαμβάνει εισήγηση από τον επιβλέποντα και αιτιολόγηση της ψήφου των μελών της επταμελούς εξεταστικής επιτροπής. Υπογράφεται από όλα τα μέλη της επιτροπής και διαβάζεται στη Γ.Σ.Ε.Σ. Η τελευταία αναγορεύει τον/την υποψήφιο/α διδάκτορα με την ανάγνωση του πρακτικού σε δημόσια συνεδρίαση του Τμήματος. Στη συνεδρίαση παρίσταται ο/η Πρύτανης ή ο/η Αντιπρύτανης, ενώ μπορεί να παρίσταται και ο/η Κοσμήτορας.
  9. Μετά την έγκριση της διδακτορικής διατριβής μπορεί να δοθεί σε αυτούς / ες πιστοποιητικό για την επιτυχή αποπεράτωση της όλης διαδικασίας. Το Δ.Δ. (μεμβράνη) υπογράφεται από τον/την Πρύτανη, τον/την Πρόεδρο και τον/την Γραμματέα του Τμήματος και σφραγίζεται με τη σφραγίδα του Α.Π.Θ.

Άρθρο 9: Γλώσσα διδακτορικής διατριβής

Με απόφαση της Γ.Σ.Ε.Σ. ορίζεται η γλώσσα συγγραφής της διδακτορικής διατριβής.

Άρθρο 10: Έναρξη Ισχύος

Ο παρών Ε.Κ.Δ.Σ. έχει ισχύ από την ημέρα της έγκρισης του από τη Γ.Σ.Ε.Σ. και δεν προβλέπονται μεταβατικές διατάξεις. Η αναθεώρηση του Ε.Κ.Δ.Σ. γίνεται μετά από απόφαση της Γ.Σ.Ε.Σ.